1 Samodzielna Brygada Spadochronowa powstała w Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej jako pierwsza w historii Wojska Polskiego duża jednostka o takim charakterze.

Początkiem tworzenia jednostek spadochronowych była inicjatywa powstała jeszcze we Francji mająca na celu przeszkolenie ochotników do działań dywersyjnych w okupowanej Polsce i wsparcia ewentualnego powstania. Ze względu na upadek Francji zamierzenia te zdołano urzeczywistnić dopiero po ewakuacji Armii Polskiej do Wielkiej Brytanii.

Powstanie brygady zawdzięczamy w głównej mierze wielkiemu zaangażowaniu i uporowi płk Stanisława Sosabowskiego, którego inicjatywa znalezienia zajęcia dla rozgoryczonych klęską Francji i znużonych bezczynnością żołnierzy rychło przerodziła się w sprawnie zorganizowane działanie.

 
gen. Stanisław Sosabowski

Podstawą do stworzenia Brygady Spadochronowej stała się - dowodzona przez Sosabowskiego - 4 Brygada Kadrowa Strzelców. Jednostka ta składała się początkowo wyłącznie z oficerów nie posiadających przydziału, którym zorganizowano różne szkolenia będące wstępem do właściwego przeszkolenia na spadochroniarzy. Z czasem powstał specjalny ośrodek szkoleniowy służący podnoszeniu sprawności fizycznej (tzw. "Małpi Gaj"), wybudowano wieżę spadochronową oraz zorganizowano regularne kursy w Brytyjskiej Szkole Spadochronowej w Ringway.

Doskonałe przygotowanie uczestników szkolenia zrobiło ogromne wrażenie na Naczelnym Wodzu - gen. Władysławie Sikorskim, który wizytował ćwiczenia w dniu 23 września 1941 roku. Po ich zakończeniu powołał do życia 1 Brygadę Spadochronową oraz ustanowił specjalny Znak Spadochronowy. Na pamiątkę tego wydarzenia 23 września stał się świętem brygady.

Głównym celem szkolenia żołnierzy było stworzenie jednostki desantowej przeznaczonej do przerzucenia do Polski w celu wsparcia jednostek ruchu oporu w walce z Niemcami. Ze względu na jedyny możliwy środek transportu drogą powietrzną, zawołaniem polskich spadochroniarzy stało się "Najkrótszą Drogą".

Od chwili oficjalnego powstania rozpoczęło się przekształcanie brygady z jednostki kadrowej w pełnowartościową formację bojową. Kandydaci na spadochroniarzy rekrutowali się spośród ochotników z różnych jednostek, uciekinierów z Francji, Polski, obozów internowania, czy nawet Polaków siłą wcielonych do armii niemieckiej, którzy dostając się do niewoli deklarowali chęć walki z Niemcami. Dużą część stanowili też żołnierze, którzy opuścili Związek Radziecki wraz z armią Andersa.

Ze względu na powolny napływ uzupełnień jednostka do końca wojny nie osiągnęła pełnych stanów etatowych, jednak stanowiła poważną siłę, a jako formacja elitarna była bezpośrednio podporządkowana rozkazom Naczelnego Wodza.

Niestety z powodów technicznych (niemożność przerzucenia tak dużej formacji do Polski drogą powietrzną), jak i względów politycznych (opór Stalina) niemożliwym stało się wypełnienie głównego zadania brygady. Wobec nacisków Brytyjczyków potrzebujących wsparcia i nie godzących się na bezczynność tak cennej jednostki Naczelny Wódz gen. Kazimierz Sosnkowski (następca tragicznie zmarłego gen. Sikorskiego) podjął decyzję o oddaniu brygady do dyspozycji sprzymierzonych. Od dnia 6 czerwca 1944 roku 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa stała się częścią 1 Alianckiej Armii Powietrznej.

Alianci zamierzali użyć brygady w kilku planowanych desantach, ale ze względu na szybkie postępy wojsk sprzymierzonych i słaby opór nieprzyjaciela, żaden z nich nie doszedł do skutku. Swój chrzest bojowy przeszła brygada dopiero podczas słynnej operacji zdobycia mostów i przepraw na rzekach Maas, Waal i Renie pod kryptonimem "Market-Garden".

Po zakończeniu wojny brygadę przerzucono do Niemiec, gdzie pełniła służbę okupacyjną do czasu jej rozwiązania 30 czerwca 1947 roku.